تمامی مشکلات در حوزه روان و مغز را می توان در دسته اختلالات روانشناسی و روانپزشکی قرار داد. اختلالات روانشناسی و روانپزشکی هم در دوران کودکی و هم در دوران بزرگسالی وجود دارد. برای همین آنها را در یک دسته بندی کلی می توان به اختلالات دوران کودکی و اختلالات دوران بزرگسالی تقسیم بندی کرد اما در یک دسته بندی فراگیرتر، تمامی اختلالات روانشناسی و روانپزشکی در 19 دسته زیر قرار می گیرند.

تقسیم بندی صحیح اختلالات روانشناسی و روانپزشکی، به دلیل تفاوت در منابع علمی و رفرنس ها کار راحتی نیست. بنابراین در این دسته بندی اختلاف نظر وجود دارد. همچنین ممکن است برخی از اختلالات ذکر شده در زیر، با ویرایش جدید کتاب راهنمای تشخیصی اختلالات روانپزشکی (DSM) تطابق دقیق نداشته باشد. برخی از این اختلالات در ویرایش های جدید حذف شده اند و برخی دیگر نیز از زمره اختلال خارج شده اند. به هر حال برای کامل بودن فهرست اختلالات و همینطور دسترسی راحت تر خوانندگان گرامی، سعی کردیم تمامی اختلالات و سندرم ها را گردآوری کنیم.

نکته: به چند روش می توان اختلالات را داسته بندی کرد. ممکن است دسته بندی زیر در کتب مختلف، متقاوت باشد. ما از دسته بندی انجمن روانپزشکی آمریکا استفاده کرده ایم. معادل های فارسی از ترجمه دکتر فرزین رضاعی استفاده شده است.

1- اختلالات رشدی – عصبی یا Neuro Developmental  Disorders

• ناتوانی های عقلانی   

۱- ناتوانی عقلانی ( اختلال عقلانی رشدی) (Intellectual Disability (Intellectual Developmental Disorder

۲- تاخیر رشدی کلی Global Developmental Delay

۳- ناتوانی عقلانی نامشخص Unspecified Intellectual Disability

• اختلالات ارتباط

۱- اختلال زبان Language Disorder

۲- اختلال صدای گفتار Speech Sound Disorder

۳- اختلال فصاحت گفتار (لکنت زبان) Childhood-Onset Fluency Disorder

۴- اختلال ارتباط اجتماعی(عملی) Social (Pragmatic) Communication Disorder

۵-اختلال ارتباط نامشخص Unspecified Communication Disorder

• اختلال طیف اوتیسم  Autism Spectrum Disorder
• اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder

بیش فعالی و کمبود توجه کودکان یا Child ADHD
بیش فعالی و کمبود توجه در بزرگسالان یا Adult ADHD

• اختلال یادگیری خاص Specific Learning Disorder
• اختلالات حرکتی

۱- اختلال هماهنگی رشدی Developmental Coordination Disorder

۲- اختلال حرکات قالبی Stereotypic Movement Disorder

۳-اختلالات تیک

• اختلال توره Tourette’s Disorder
• اختلال تیک حرکتی یاصوتی مزمن Persistent (Chronic) Motor or Vocal Tic Disorder
• اختلال تیک موقت Provisional Tic Disorder
• اختلال تیک مشخص دیگر Other Specified Tic Disorder
• اختلال تیک نامشخص Urispecified Tic Disorder

۵- اختلال های رشدی عصبی دیگر Other Neurodevelopmental Disorders

2- اختلالات طیف اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان پریش Schizophrenia Spectrum and Other Psychotic Disorders

1. اختلال اسکیزوتایپی (شخصیت) Schizotypal (Personality) Disorder
2. اختلال هذیانی  Delusional Disorder
3. اختلال روانپریشی کوتاه مدت Brief Psychotic Disorder
4. اختلال اسکیزوفرنیفرم Schizophreniform Disorder
5. اسکیزوفرنی Schizophrenia
6. اسکیزوافکتیو Schizoaffective Disorder
7. اختلال روانپریشی ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Psychotic Disorder
8. اختلال روانپریشی ناشی از بیماری جسمی Psychotic Disorder Due to Another Medical Condition
9. کاتاتونی Catatonia

3- اختلالات دوقطبی و اختلالات مربوط Bipolar and Related Disorders

1. اختلال دو قطبی نوع ۱ Bipolar I Disorder
2. اختلال دو قطبی نوع ۲ Bipolar II Disorder
3. اختلال خلق ادواری یا سیکلوتایمی |Cyclothymic Disorder
4. اختلال دو قطبی ناشی از مواد / دارو Substance/Medication-Induced Bipolar and Related Disorder
5. اختلال دو قطبی ناشی از بیماری های جسمانی Bipolar and Related Disorder Due to Another Medical Condition
6. اختلال های دو قطبی و مرتبط مشخص دیگر Other Specified Bipolar and Related Disorder
7. اختلال های دوقطبی و مرتبط نامشخص Unspecified Bipolar and Related Disorder

4-  اختلالات افسردگی Depressive  Disorders

1. اختلال بی نظمی خلق مخرب Disruptive Mood Dysregulation Disorder
2. اختلال افسردگی اساسی Major Depressive Disorder
3. اختلال افسردگی پایدار (مداوم) (Persistent Depressive Disorder (Dysthymia
4. اختلال ملال پیش از قاعدگی Premenstrual Dysphoric Disorder
5. اختلال افسردگی ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Depressive Disorder
6. اختلال افسردگی ناشی از دیگر بیماری های جسمی Depressive Disorder Due to Another Medical Condition
7. اختلال افسردگی مشخص دیگر Other Specified Depressive Disorder
8. اختلال افسردگی نامشخص Unspecified Depressive Disorder

 5- اختلالات اضطرابی Anxiety Disorder

1. اختلال اضطراب جدایی Separation Anxiety Disorder
2. لالی انتخابی Selective Mutism
3. فوبی خاص یا هراس خاص Specific Phobia
4. اختلال اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder (Social Phobia
5. اختلال وحشت زدگی یا بیماری پانیک Panic Disorder
6. آگورافوبیا Agoraphobia
7. اختلال اضطراب فراگیر Generalized Anxiety Disorder یا GAD
8. اختلال اضطرابی ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Anxiety Disorder
9. اختلال اضطرابی ناشی از بیماری جسمی دیگر Anxiety Disorder Due to Another Medical Condition
10. اختلال اضطرابی مشخص دیگر Other Specified Anxiety Disorder
11. اختلال اضطرابی نامشخص Unspecified Anxiety Disorder

6- اختلال وسواس فکری – عملی و اختلالات مرتبط Obsessive-Compulsive  and  Related  Disorders

1. اختلال وسواس فکری – عملی Obsessive-Compulsive Disorder
2. اختلال بد شکلی بدن Body Dysmorphic Disorder
3. اختلال احتکار ( ذخیره کردن ) Hoarding Disorder
4. اختلال کندن مو (Trichotillomania (Hair-Pulling Disorder
5. اختلال کندن پوست Excoriation (Skin-Picking) Disorder
6. اختلال وسواس و اختلالات مرتبط با آن ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Obsessive-Compulsive
7. اختلال وسواس و اختلالات مرتبط با آن ناشی از بیماری جسمی دیگر Obsessive-Compulsive and Related Disorder Due to Another Medical Condition
8. اختلال وسواس و اختلالات مرتبط مشخص دیگر Other Specified Obsessive-Compulsive and Related Disorder
9. اختلال های وسواس فکری عملی نامشخص Unspecified Obsessive-Compulsive and Related Disorder

7- اختلالات مربوط به سانحه و عوامل استرس زا Trauma – and  Stressor – Related Disorder

1. اختلال دلبستگی واکنشی Reactive Attachment Disorder
2. اختلال آمیختگی اجتماعی بازداری نشده Disinhibited Social Engagement Disorder
3. اختلال استرس پس از سانحه PTSD)Posttraumatic Stress Disorder)
4. اختلال استرس حاد Acute Stress Disorder
5. اختلالات سازگاری Adjustment Disorders
6. اختلالات مرتبط با آسیب مشخص دیگر Other Specified Trauma- and Stressor-Related Disorder
7. اختلال های استرس زا و آسیب زا نامشخص Unspecified Trauma- and Stressor-Related Disorder

8- اختلالات تجزیه ای ( گسستی )Dissociative  Disorders

1. اختلال هویت تجزیه ای Dissociative Identity Disorder
2. یادزدودگی تجزیه ای Dissociative Amnesia
3. اختلال مسخ شخصیت/مسخ واقعیت Depersonalization/Derealization Disorder
4. اختلال تجزیه ای مشخص دیگر Other Specified Dissociative Disorder
5. اختلال گسستی نامشخص Unspecified Dissociative Disorder

9 – اختلالات علایم جسمانی و اختلالات مرتبطSomatic  Symptom  and  Related  Disorders

1. اختلال علایم جسمانی Somatic Symptom Disorder
2. اختلال اضطراب بیماری Illness Anxiety Disorder
3. اختلال تبدیلی (اختلال علایم عصب کارکردی) (Conversion Disorder (Functional Neurological Symptom
4. عوامل روانی تاثیر گذار در سایر بیماری های جسمی Psychological Factors Affecting Other Medical Conditions
5. اختلال ساختگی (تحمیل شده بر خود، تحمیل شده بر دیگری ) Factitious Disorder
6. نشانه ی جسمانی و اختلال مربوط مشخص دیگر Other Specified Somatic Symptom and Related Disorder
7. اختلال های علایم جسمانی نامشخص Unspecified Somatic Symptom and Related Disorder

10- اختلالات تغذیه و خوردن Feeding and Eating Disorders

1. هرزه خواری یا پیکا Pica
2. اختلال نشخوار Rumination Disorder
3. اختلال مصرف غذای دوری جو / محدود کننده غذا Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder
4. بی اشتهایی عصبی Anorexia Nervosa
5. پر اشتهایی عصبی Bulimia Nervosa
6. اختلال پرخوری Binge-Eating Disorder
7. اختلال تغذیه و خوردن مشخص دیگر Other Specified Feeding or Eating Disorder
8. اختلال های خوردن و تغذیه نامشخص Unspecified Feeding or Eating Disorder

 11- اختلالات دفع Elimination  Disorders

1. بی اختیاری ادرار Enuresis
2. بی اختیاری دفع Encopresis
3. اختلال دفع مشخص دیگر Other Specified Elimination Disorder
4. اختلال دفعی نامشخص Unspecified Elimination Disorder

12- اختلالات خواب – بیداری Sleep – Wake  Disorders

1. اختلال بی خوابی Insomnia Disorder
2. اختلال پرخوابی Hypersoninolence Disorder
3. حمله خواب Narcolepsy
4. اختلالات خواب مرتبط با تنفس :  الف) تنفس سطحی وقفه تنفسی Obstructive Sleep Apnea Hypopnea  ب) وقفه تنفس مرکزی در خواب Central Sleep Apnea  ج) هیپوونتیلاسیون مرتبط با خواب Sleep-Related Hypoventilation
5. اختلال ریتم شبانه روزی خواب و بیداری Circadian Rhythm Sleep-Wake Disorders
6. اختلال انگیختگی خواب بدون حرکات سریع چشم Non-Rapid Eye Movement Sleep Arousal Disorders
7. اختلال کابوس Nightmare Disorder
8. اختلال رفتار خواب با حرکات سریع چشم Rapid Eye Movement Sleep Behavior Disorder
9. سندرم پاهای بی قرار Restless Legs Syndrome
10. اختلال خواب ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Sleep Disorder
11. اختلال خواب – بیداری مشخص دیگر Other Specified Sleep-Wake Disorder
12. اختلال پر خوابی مشخص دیگر Other Specified Hypersomnolence Disorder
13. اختلال بی خوابی مشخص دیگر Other Specified Insomnia Disorder
14. اختلال بی خوابی نامشخص Unspecified Insonmia Disorder
15. اختلال پرخوابی نامشخص Unspecified Hypersomnolence Disorder
16. اختلال خواب – بیداری نامشخص Unspecified Sleep-Wake Disorder

  اختلالات جنسی

13- کژکاری های جنسی Sexual Dysfunctions

1. تاخیر انزال Delayed Ejaculation
2. اختلال نعوظی Erectile Disorder
3. اختلالات ارگاسمی در زن Female Orgasmic Disorder
4. اختلال علاقه / برانگیختگی جنسی در زن Female Sexual Interest-Arousal Disorder
5. اختلالات درد / دخول تناسلی – لگنی Genito-Pelvic Pain-Penetration Disorder
6. اختلال میل جنسی کم کار در مرد Male Hypoactive Sexual Desire Disorder
7. انزال زودرس Premature (Early) Ejaculation
8. کژکاری جنسی ناشی از مواد/دارو Substance/Medication-Induced Sexual Dysfunction
9. کژکاری جنسی مشخص دیگر Other Specified Sexual Dysfunction
10.  کژکاری جنسی نامشخص Unspecified Sexual Dysfunction

14- ملال جنسی Gender  Dysphoria

1. اختلال ملال جنسی درکودکان
2. اختلال ملال جنسی در نوجوانان و بزرگسالان
3. ملال جنسیتی مشخص دیگر

15- نابهنجاری های جنسی Paraphilic  Disorders

1. اختلال تماشاگری جنسی Voyeuristic Disorder
2. اختلال عورت نمایی Exhibitionistic Disorder
3. اختلال مالش دوستی Frotteuristic Disorder
4. اختلال مازوخیسم جنسی Sexual Masochism Disorder
5. اختلال سادیسم جنسی Sexual Sadism Disorder
6. اختلال بچه بازی  Pedophilic Disorder
7. اختلال یادگارپرستی Fetishistic Disorder
8. اختلال مبدل پوشی Transvestic Disorder

16- اختلالات اخلالگر ، کنترل تکانه و سلوکDisruptive,  Impulse-Control  and  Conduct  Disorders

1. اختلال نافرمانی و لجبازی Oppositional Defiant Disorder
2. اختلال انفجاری متناوب Intermittent Explosive Disorder
3. اختلال آتش افروزی Pyromania
4. دزدی بیمارگون Kleptomania
5. اختلال سلوک  Conduct Disorder
6. اختلال شخصیت ضد اجتماعی Antisocial Personality Disorder
7. اختلال اخلالگر ، کنترل تکانه و سلوک مشخص دیگر Other Specified Disruptive, Impulse-Control, and Conduct Disorder

17- اختلالات اعتیاد آور و اختلالات مرتبط با مواد Substance-Related and  Addictive  Disorders

تنها رفتار اعتیادی غیر مصرفی که در این طبقه تشخیصی قرارگرفته است، قماربازی است

1. اختلالات مصرف مواد
2. مسمومیت مواد
3. اختلالات ترک مواد

 18- اختلالات عصبی – شناختی Neurocognitive   Disorders

1. دلیریوم
2. اختلال عصبی- شناختی عمده
3. اختلال عصبی- شناختی خفیف

19- اختلالات شخصیت یا Personality Disorders

• اختلال شخصیت اسکیزوتایپال Schizotypal Personality Disorder
  اختلال شخصیت اسکیزویید Schizoid Personality Disorder
  اختلال شخصیت پارانویا Paranoid Personality Disorder
• اختلال شخصیت مرزی یا Borderline Personality Disorder
  اختلال شخصیت خودشیفته یا Narcissistic Personality Disorder
  اختلال شخصیت نمایشی یا Histrionic Personality Disorder
  اختلال شخصیت ضداجتماعی یا Antisocial Personality Disorder
• اختلال شخصیت وابسته یا Dependent Personality Disorder
  اختلال شخصیت وسواسی جبری Obsessive-Compulsive Personality Disorder
  اختلال شخصیت دوری گزین Avoidant Personality Disorder

سایر لینک های مرتبط با اختلالات و یا نشانه شناسی:

•  اختلالات خلقی 
• اختلال دیس تایمی یا افسرده خویی یا کج خلقی | Dysthymia
• خلق ادواری یا
• افسردگی فصلی یا افسردگی زمستانی یا اختلال عاطفی فصلی | Seasonal affective disorder
• افسردگی پس از زایمان یا Postpartum Depression
• اختلال دوقطبی
• دوره مانیا
• سومصرف مواد مخدر
  اعتیاد به الکل یا الکلیسم
  اعتیاد به اینترنت
• اختلال پرخوری عصبی
• اتیسم
  اختلال بیش فعالی و نقص توجه کودکان

آخرین به روز رسانی 30 خرداد 1400